Yahoo.com: İnternetin Əfsanəvi Başlanğıcı və Tənəzzülə Aparan Yol

Bir dövr vardı ki, internet deyəndə ağla ilk gələn adlardan biri Yahoo.com idi. Axtarış sistemi, e-poçt, xəbərlər, idman, maliyyə – hər şey bir ünvanda cəmlənmişdi. Lakin bu nəhəng platforma zamanla öz liderliyini itirdi və texnologiya tarixində “qaçırılmış fürsətlərin simvolu”na çevrildi.
Yahoo-nun Yaranması (1994–1996)
Yahoo-nun əsası 1994-cü ildə Stanford Universitetinin iki tələbəsi – Jerry Yang və David Filo tərəfindən qoyuldu. İlkin adı:
“Jerry and David’s Guide to the World Wide Web”
idi.
Bu, əslində bir axtarış sistemi yox, əl ilə hazırlanmış sayt kataloqu idi. Saytlar mövzular üzrə kateqoriyalara bölünürdü və istifadəçilər rahat şəkildə istədiklərini tapa bilirdilər.
1995-ci ildə layihə “Yahoo” adlandırıldı.
“Yahoo” sözü Jonathan Swift-in Gulliver’s Travels əsərindən götürülmüşdü və bir qədər ironik məna daşıyırdı.
Sürətli Yüksəliş və Qızıl Dövr (1997–2005)
1996-cı ildə Yahoo birja çıxışı (IPO) etdi və qısa zamanda dünyanın ən məşhur internet portalına çevrildi.
Bu dövrdə Yahoo:
Yahoo Mail
Yahoo News
Yahoo Finance
Yahoo Messenger
Yahoo Sports
kimi xidmətlərlə milyonlarla istifadəçini cəlb etdi.
📌 2000-ci ildə Yahoo-nun bazar dəyəri 125 milyard dollara yaxın idi.
Bu, həmin dövr üçün inanılmaz göstərici sayılırdı.
Google-un Gəlişi və Kritik Səhvlər
Yahoo-nun enişi əsasən strateji səhvlərlə başladı.
❌ Google fürsətinin əldən verilməsi
1998–2000-ci illərdə Yahoo Google-u cəmi 1 milyon dollara ala bilərdi
2002-ci ildə bu məbləğ 5 milyona qalxdı
Yahoo imtina etdi
Bu qərar sonradan texnologiya tarixinin ən böyük səhvlərindən biri kimi qiymətləndirildi.
❌ Axtarış sisteminə fokuslanmamaq
Yahoo özünü:
media portalı,
reklam platforması,
əyləncə mərkəzi
kimi görürdü, lakin texnologiya və alqoritm inkişafını ikinci plana atdı.
Bu vaxt Google:
sürətli,
dəqiq,
sadə
axtarış sistemi ilə bazarı ələ aldı.
Daxili Problemlər və Dağınıq Strategiya (2006–2015)
Bu illərdə Yahoo:
tez-tez rəhbərlik dəyişdi
aydın strategiya qura bilmədi
uğursuz satınalmalar etdi
📉 İstifadəçi sayı azaldı
📉 Reklam gəlirləri düşdü
📉 Rəqiblər (Google, Facebook) bazarı tam nəzarətə aldı
Kiber Təhlükəsizlik Zərbəsi
2013–2014-cü illərdə Yahoo:
3 milyard istifadəçi hesabının məlumat sızması ilə üzləşdi
Bu hadisə:
brendə olan etimadı sarsıtdı
şirkətin dəyərini ciddi azaltdı
Yahoo-nun Satılması və “Son” (2016–2017)
2016-cı ildə Yahoo əsas internet biznesini Verizon şirkətinə satdı.
💰 Satış məbləği: 4.48 milyard dollar
Bu məbləğ:
Yahoo-nun bir zamanlar sahib olduğu dəyərin çox kiçik hissəsi idi.
2017-ci ildən sonra:
Yahoo müstəqil texnologiya nəhəngi statusunu itirdi
brend əsasən media platforması kimi fəaliyyətini davam etdirdi
Nəticə: Yahoo Niyə Uduzdu?
Yahoo-nun süqutunun əsas səbəbləri:
❌ Strateji baxışın olmaması
❌ Google və Facebook kimi rəqibləri düzgün qiymətləndirməmək
❌ Texnologiya yerinə media fokuslu yanaşma
❌ Daxili idarəetmə problemləri
Texnologiya Tarixindən Dərs
Yahoo-nun hekayəsi bir şeyi açıq göstərir:
İlk olmaq kifayət deyil – davamlı yenilik və düzgün strategiya əsasdır.
Bu gün startaplar və texnologiya şirkətləri üçün Yahoo:
uğurun,
təkəbbürün,
və qaçırılmış fürsətlərin canlı nümunəsidir.